Er zijn relatiepatronen waar  stellen met elkaar in verzanden. Het is van groot belang dat ze inzien dat ze beiden een rol hebben in het patroon en dat er nooit maar één schuldig is. Hier de drie meest voorkomende relatiepatronen:

 

  • De Achtervolger en de Verwijderaar

Vaak wil een van de partners meer nabijheid voelen en achtervolgt de ander. De ander wil juist meer afstand en onafhankelijkheid en neemt meer afstand. Hoe meer de achtervolger achtervolgt, des te meer de verwijderaar zich verwijdert (Guerin et al., 1987). Er is niet een schuldig aan dit patroon. Beide partners hebben hier een rol in. Allebei de partners hebben een emotionele reactie waarvan ze de oorzaak van de reactie neerleggen bij de partner. Het is van belang dat beiden de oorzaak in de eigen rol zien.

 

  • De Overwerker en de Onderwerker

Vaak kiest een van de partners de rol van overwerker (Guerin et al., 1987). Deze partner doet erg veel en draagt de verantwoordelijkheid over wat er gebeurt in de relatie. Die persoon heeft vaak het idee dat als de ander niets doet er niets gebeurt. Deze verantwoordelijkheid kan gaan over het huishouden, de financiën, de sociale en de emotionele zaken. De onderwerker neemt en krijgt weinig verantwoordelijkheid. Onderwerkers kunnen soms hun best doen, maar altijd het gevoel krijgen dat het niet goed genoeg is. Onderwerkers kunnen ook aannemen dat de overwerkers wel doen wat er moet gebeuren. Soms worden onderwerkers ziek of krijgen ze last van psychische klachten. Dit kan hun rol van onderwerker versterken. De overwerker voelt vaak dat hij/zij niet gewaardeerd en gezien wordt.

 

  • De Aanklager en de Verzoener

In een relatie waar veel stress is wordt vaak veel beschuldigd (Satir, 1975). Beschuldigen is een automatische manier van één van de partners als hij/zij zich in het nauw gedreven voelt. Eén van de twee partners beschuldigt de ander van wat er mis gaat in de relatie. Een vaak geziene reactie is dat de ander ook gaat beschuldigen. Maar soms zie je dat een partner de ‘oppervlakkige’ vrede wil bewaren en instemt met de beschuldiging, terwijl hij/zij het absoluut niet eens is met de Aanklager. De Verzoener ziet zichzelf als een slachtoffer van de Aanklager, maar ziet zijn/haar eigen rol niet in. Ook bij dit patroon is het van belang dat beiden hun eigen rol zien in het in stand houden van dit patroon (Gerson et al., 1993).